StOKpaardje

Geschonken boeken besproken: Het verkeer II, plaatjes en praatjes over de ontwikkeling van het verkeer

Het verkeer II , plaatjes en praatjes over de ontwikkeling van het verkeer werd uitgegeven omdat het eerste boek over het verkeer zo’n ongedacht groot succes was. In de inleiding wordt er zelfs al op gezinspeeld dat er ook nog wel stof genoeg is voor een derde album.
Het werd uitgegeven door de firma Jb. Bussink te Deventer in 1942 met als doel om zoveel mogelijk koek te verkopen. Bij alle Bussink's koeksoorten werd één plaatje mee verpakt. Het hele album, dat voor fl. 0,65 kon worden besteld, bevat 96 kleine plaatjes (8 bij 6 cm) en vier grote platen (20 bij 14 en 20 bij 8 cm). Deze grote platen kon men verkrijgen door respectievelijk 8 of 4 kleine plaatjes in te leveren. Ook was er een mogelijkheid om plaatjes om te ruilen bij de Afdeling Reclame van Bussink's koekfabrieken te Deventer. Maar aanbevolen werd om eerst te ruilen met "Uw kennissen". Achterin het album staat een lijst met de titels van alle plaatjes. In onze uitgave ontbreekt er helaas één: no. 8, de mogoolsche waterkar. Eén plaatje is dubbel: no. 84, de buitenhaven van IJmuiden.

De indeling van het boek bestaat, evenals in het eerste album, uit drie categorieën: het verkeer te land, het verkeer over het water en het verkeer door de lucht. Zowel het verkeer in verschillende tijden wordt beschreven, als ook de soorten van vervoer in de verschillende werelddelen.

Het verkeer te land
Uit de oudheid zijn er al afbeeldingen van de Romeinse "carruca", een ossenwagen en bij de Germanen kende men al het gebruik van stenen wielen. Allerlei dieren werden als trekdier gebruikt, zoals, behalve ossen en paarden, ook ezels, schapen en honden. Ook werden dieren gebruikt bij de wegenbouw; in de tropen zijn het vooral olifanten die de zware walsen moeten trekken. De aanleg van bruggen en wegen wordt uitvoerig besproken en ook de regeling van het verkeer door agenten in verschillende uniformen. De opkomst van het treinverkeer met het daarbij behorende spoorwegnet komt daarna uitgebreid aan de orde. De auto doet ook zijn intrede met de daarbij behorende snelwegen en maakt men kennis met de autosport. In het album worden veel merken van die tijd (1942) genoemd, zoals de Alfa Romeo, Mercedes Benz en Mazerati, die we nu nog kennen, maar ook de Carraciola, de Nuvolarie en de Brauchitch.

Het verkeer over water
Dit voert ons van eenvoudige prauwen en vlotten in Indië en Zuid-Amerika naar oceaanstomers en zeesleepboten. Daartussenin allerlei soorten zeilschepen, botters , aken, sloepen en woonarken. Havengezichten worden afgewisseld met dokken, ophaalbruggen, vuurtorens, een reddingsboot en een gewoon roeibootje. Een van de grote platen toont een mooi opgetuigde gondel in Venetië en ook is er een ereplaats toegekend aan een afbeelding van de Koningssloep, met de koninklijke standaard in top.

Het verkeer in de lucht
Dit onderwerp begint nu eens niet in de oudheid (hoewel we al sinds mensenheugenis geobsedeerd zijn door het idee om te kunnen vliegen, denk hierbij aan het verhaal van Icarus en de tekeningen van Leonardo da Vinci), maar bij een van de eerste Nederlandse vliegtuigen van Anthony Fokker, "de Spin" en de grote vlucht die het vliegverkeer sindsdien heeft genomen. Met de nodige trots wordt verteld hoe snel de ontwikkeling van het vliegverkeer in dertig jaar is gegaan, met als nieuwste snufje dat men met een zogenoemde Clipper, gemaakt in Detroit in Amerika, zelfs de oceaan over kan vliegen. Aandacht wordt besteed aan watervliegtuigen uit diverse landen er is zelfs een afbeelding van een vliegmachine die door een ander toestel in de lucht van brandstof wordt voorzien.

In het album staan, behalve de te sparen plaatjes ook nog ettelijke zwart/wit tekeningen van J. Pander. De uiterlijke verzorging van het boekwerk was in handen van de fa. Joh. Enschede en Zonen te Haarlem, die daarvoor behalve bovengenoemde kunstschilder, ook de heren Wubbo de Jonge en Jac. Groot inschakelde. Het is niet helemaal duidelijk wie wát maakte.

Wat uit het album viel, was een reclamefoldertje van JACOB BUSSINK'S EN A.P. PIETERMAN'S DEVENTER KOEKFABRIEKEN N.V. met daarin informatie over de andere verkrijgbare plaatjesalbums: de serie "Mijn land", elf boeken over de provincies van Nederland en instructies over het verzamelen, ruilen en inplakken van de plaatjes.
Over het laatste krijgen we het advies een goede plakpasta te gebruiken, waarvoor men "Gluton" van de firma Talens te Apeldoorn adviseert. Deze is zindelijk, omdat ze niet onder de plaatjes uitkomt en bovendien zuinig in gebruik! (Zou je die nu nog kunnen kopen?) En de mededeling dat Het Verkeer I is uitverkocht.

Lot van den Akker
Jaargang 11, nummer 4, 2015