StOKpaardje

Geschonken boeken besproken: Klaas Vaak in een koude winternacht

Klaas Vaak in een koude winternacht, met tekst en illustraties door Mies Louwman, uitgegeven in 195X door Jeugdboekerij Peintura te Den Haag. 29 pagina's. Afmetingen: 20 x 16 cm. Formaat: oblong. Genre: sprookjesachtige verhalen. Trefwoord: winter.

Klaas Vaak, verbeeld als jongetje met een soort elfenpakje aan, moet op een koude avond zijn ronde doen langs alle kinderen die niet kunnen of willen slapen. Zoals gebruikelijk strooit hij ze zand in de oogjes en na verloop van tijd zit zijn taak erop en wil hij zelf gaan slapen. Dan hoort hij een klokje klingelen en gaat hij op het geluid af. Daar ziet hij de Winterkoning op een wolkentroon zitten. Met zijn bel roept hij zijn onderdanen op om hun werk te gaan doen.

Noordenwind
Eerst wordt Noordenwind, een wilde danseres, eropuit gestuurd om de lucht koud te maken. Met haar ruisende rokken en sluiers veroorzaakt ze een koude luchtstroom die de aarde afkoelt en de weg voorbereidt voor de andere winterelfen.

Hagel
De Hagelmannetjes, een stelletje deugnieten, gooien vanaf de dikke wolken zakken vol hagelstenen naar de aarde. Ze proberen elkaar beentje te lichten en lachen hard als er iemand valt. Klaas Vaak kruipt gauw weg en hoopt dat ze hem niet in de gaten krijgen, anders kon hij wel eens hun doelwit worden.

IJs
De IJskabouters komen met bezems naar het water om daar het water tot ijs te vegen. Ze hebben ook vleugeltjes, zodat ze overal kunnen komen. Soms spelen ze heksje met hun bezemsteeltjes, maar dat mag de Winterkoning niet merken, want hij is erg streng!

Sneeuw
De sneeuwelfjes, kleine vriendinnetjes van Klaas Vaak, scheuren de wolken in heel kleine stukjes en gooien ze met sierlijke gebaartjes naar beneden. Klas rilt in zijn dunne jasje.

IJsbloemen
Dan komt de IJsbloemenfee met haar palet en heel fijne penseeltjes om overal op de ramen prachtige ranken, takjes en bloemen te schilderen. Klaas Vaak is bijna jaloers op de kinderen die straks zullen ontwaken om dan die bloemenpracht te ontdekken.

IJspegels
Een fijn getinkel klinkt en daar komt het Pegelmannetje aan. Hij moet overal aan de vensterbanken en dakgoten ijspegels ophangen. Hij heeft zelf ijspegels aan zijn haren, zijn mouwen en zijn jas hangen. Hij sjouwt een enorme mand pegels met zich mee.

IJzel
Met een lichtflits komt het IJsvrouwtje op een vallende ster aangesneld om overal op de takken een laagje ijs aan te brengen. Daarna plakt ze er ook nog allemaal prachtige ijsfiguurtjes op. Klaas Vaak is bang dat de in ijs veranderde bomen zullen afbreken.

De volgende dag zijn de kinderen al vroeg op en gaan in de sneeuw een sneeuwpop maken, ballen gooien en later, als het ijs sterk genoeg is, sleetje rijden. Vanaf de wolken kijken de sneeuwelfjes en kabouters en de andere wintermakertjes met trots naar beneden op hun werk, waaraan de kinderen zoveel plezier beleven.

Mies Louwman heeft maar een klein oeuvre en er is ook maar weinig over haar bekend. Andere titels van Louwman zijn: De geschiedenis van de regen en Evelientjes reis naar Wolkenland. Ze heeft ook nog een paar boeken van anderen geïllustreerd.
De tekeningen in zwart-wit zijn fijn uitgewerkt, met een evenwichtige verdeling van het clair-obscur, al doen de figuurtjes wat houterig aan en kloppen de lichaamsverhoudingen niet altijd helemaal. Toch zal je als kind de winterse plaatjes niet gauw vergeten als er ijspegels hangen en de bloemen op de ramen staan. Of zien kinderen van nu dat laatste verschijnsel niet meer.......door de altijd verwarmde huizen?

Lot van den Akker
Jaargang 11, nummer 3, 2015